Ortak dikkat, anlama, ilk sözcükler ve sözcük birleşimleri
Bu rehber ne işe yarar?
Bu sayfa, ailelerin iletişim gelişimini günlük yaşamda anlamlandırması ve etkileşimi desteklemesi için hazırlanmıştır. Yaş aralıkları yaklaşık gözlem çerçeveleridir; çocukların gelişimi bireysel ve dilsel farklılıklar gösterebilir. Klinik tarama veya tanı yerine geçmez.
Ortak dikkat ve jestler
Çocuğun ilginç bir nesneyi size göstermesi, işaret etmesi, bakışını nesne ile sizin aranızda değiştirmesi ve iletişim başlatması önemli gözlem alanlarıdır.
Evde deneyin
Çocuğun işaret ettiği nesneye bakın, onun ilgisini paylaşın ve kısa bir yorum ekleyin.
Anlama ve yönergeler
Günlük rutinlerde kullanılan sözcükleri anlama ve bağlama uygun basit yönergeleri takip etme gelişebilir. Yönergeyi jestle destekleyip desteklemediğinizi de gözlemleyin.
Evde deneyin
Oyunda “topu ver”, “ayıyı yatır” gibi anlamlı kısa yönergeler kullanın; yapamadığında ipucu verin.
İlk sözcükler ve çeşitlenme
Sözcükler yalnızca kusursuz telaffuz edilen biçimler değildir; çocuk aynı anlam için tutarlı bir ses biçimi kullanabilir. Sözcüklerin zamanla çeşitlenmesi de önemlidir.
Evde deneyin
Günlük rutinde çocuğun seçtiği nesneleri adlandırın. Tek sözcük kullandığında kısa bir genişletme yapın.
İkinci yaşın sonuna doğru birleşimler
İkinci yaşın sonlarına doğru iki veya daha fazla sözcüğü bir araya getirme birçok çocukta gözlemlenir. Bu bir tek-soru tanı ölçütü değildir.
Evde deneyin
“Su” dediğinde “su istiyorsun” gibi doğal bir ifade sunun; tekrar etmesini zorlamayın.
Neleri gözlemleyebilirsiniz?
Bir nesneyi göstermek için işaret etme ve dikkat paylaşma
Günlük sözcükleri ve basit yönergeleri anlama
Anlamlı ses biçimleri veya sözcükler kullanma
Sözcüklerin çeşitlenmesi ve birleşimlerin başlaması
Ne zaman uzman görüşü alınmalı?
İşaret etme veya ortak dikkat konusunda belirgin endişe
18 ay civarında sözcük kullanımına ilişkin belirgin endişe
24 ay civarında sözcük birleşimlerinin görülmemesi
İşitme kaygısı veya kazanılmış becerilerde kayıp
İşitme konusunda şüphe veya daha önce kazanılmış becerilerde kayıp varsa beklemeden bir sağlık uzmanına başvurun. İletişimle ilgili endişeler için dil ve konuşma terapisti değerlendirmesi yararlı olabilir.